de 'innerlijke criticus'

criticus2

De ‘innerlijke criticus’

De strenge, veroordelende, kritische, negatieve stem in jezelf wordt wel eens de ‘innerlijke criticus’ genoemd. Hij weet precies hoe het hoort en waar je aan moet voldoen, en hij laat het je duidelijk weten als je het niet goed (genoeg) doet. Op allerlei gebieden in je leven kun je hem tegenkomen, bijvoorbeeld in relaties, werk en uiterlijk. Iedereen heeft deze stem in zichzelf, in meer of mindere mate.

In de taal van het model van de Innerlijke Familie is deze stem een schaduwkant van de innerlijke man. Hij heeft invloed op de andere leden van je innerlijke familie: je innerlijke meisje kan er bijv gespannen en onzeker van worden. En je innerlijke jongetje ervaart weinig plezier en weinig speelruimte. Je merkt dit aan jezelf bijvoorbeeld wanneer je stress ervaart, of als je weinig energie of ruimte hebt voor leuke dingen en voor ontspanning.

De innerlijke criticus houdt zich strikt aan de regels, hij wil voorkomen dat je kritiek van anderen krijgt als je je niet aan de regels houdt. Op deze manier probeert hij je te beschermen tegen de pijn van straf of afgewezen worden. De angst voor afwijzing en er niet bij horen is de achterliggende drijfveer. Dit ontstaat wanneer je als kind moet leren omgaan met alle regels van het gezin, de school en de maatschappij. Deze kritische stem wordt versterkt door perfectionisme. Wanneer dit doorschiet in zijn pogingen je te waarschuwen, krijg je last van de innerlijke criticus.

De innerlijke vrouw kan helpen om dit te veranderen: zij kan door hierbij stil te staan en te reflecteren zicht krijgen op je patronen van de innerlijke criticus. Je begrijpt beter op welke thema’s hij gericht is en waar deze patronen vandaan komen. Dit helpt om deze kant van jezelf te leren accepteren.

Ook kan de innerlijke vrouw met compassie kijken naar je innerlijke familie, met zachte, vriendelijke ogen. Ze ziet welke invloed deze stem heeft op het innerlijk meisje en jongetje en kan hen troosten wanneer ze verdrietig, angstig of boos zijn. Ook kan ze de uitspraken van de innerlijke criticus nuanceren vanuit haar realisme en levenservaring. De zaken liggen vaak niet zo zwart / wit of zo zwaarwegend als de innerlijke criticus denkt. Dit helpt het innerlijke meisje om te kunnen ontspannen en het innerlijke jongetje om weer in beweging te komen en nieuwe wegen te (onder)zoeken. Ook de innerlijke man met zijn innerlijke criticus kan (enigszins) tot rust komen als de achterliggende angst onderzocht en verwerkt kan worden. Dan kan hij zich richten op andere doelen en activiteiten.    

Ook mijn innerlijke criticus heeft meegeschreven aan deze blog, hij keek kritisch mee naar het verwoorden van mijn gedachten over dit onderwerp. Hij kan de zaken ook gecompliceerd maken door bijvoorbeeld teveel details te willen toelichten. Gelukkig was mijn innerlijke vrouw ook aanwezig, ze gaf aan dat dit genoeg was voor deze blog voor nu. Als je meer wilt weten over dit onderwerp hoor ik het graag!