Ruimte voor verandering

quote Victor Frankl

Ruimte voor verandering

Victor E. Frankl schrijft in zijn boek ‘Mans search for meaning’ dat de ruimte die er is tussen stimulus (prikkel) en respons (reactie) ruimte biedt om te kiezen en dus voor groei en vrijheid. (Between stimulus and respons there is a space. In that space is our power to choose our response. In our response lies our growth and our freedom.)

Met deze uitspraak geeft hij zijn visie op hoe je een verandering in gang kunt zetten. Als je merkt dat iets in je leven niet lekker loopt, ontvang je signalen (=prikkel) hierover van andere mensen of vanuit jezelf dat er iets aan de hand is. Bijvoorbeeld: je merkt dat je broek strakker zit, je bent een beetje aangekomen.  Je kunt kiezen hoe je hierop reageert. Onze menselijke hersenen, met name de neocortex, biedt ons deze mogelijkheid.

Je kunt dit signaal naast je neerleggen en gewoon doorgaan waar je mee bezig was, misschien omdat het op dit moment minder belangrijk is of misschien op de automatische piloot. Het signaal kan ook aanleiding zijn om iets te willen veranderen. In het genoemde voorbeeld zou je kunnen kiezen iets te veranderen in je eetpatroon, bijvoorbeeld minder snoepen als je tv kijkt.

De uitspaak van Victor Frankl licht toe waar je de ruimte om je gedrag tijdens het tv kijken te veranderen, kunt ‘pakken’: tussen de prikkel (voor de tv zitten) en je reactie (snoepen). Je bewust worden wat er ín jou gebeurt op dat moment vormt de sleutel tot veranderen. Waarnemen welke gedachten, gevoelens en neigingen omhoog komen, zonder hierin mee te gaan en zonder deze te beoordelen. Je merkt bijvoorbeeld een ongemakkelijke spanning in je buik, of je ademhaling die oppervlakkig wordt, of gedachten als ‘voor deze ene keer…’.

Op dit moment kun je je reactie hierop kiezen. Ga je mee met je gevoelens, gedachten en neigingen (van je innerlijke kinderen) en pak je een snoepje of kies je ervoor je te houden aan de afspraak die je met jezelf hebt gemaakt (innerlijke volwassenen)? Je neemt dus geen snoepje, maar je staat stil bij wat er ín je gebeurt. Dit voelt misschien niet prettig, je kunt frustraties, pijn, verdriet, teleurstelling enz tegenkomen bij jezelf. Het zou bijvoorbeeld kunnen voelen als straf (voor je innerlijke kinderen) dat je geen snoepje krijgt. Op dat moment is luisteren naar de innerlijke kinderen en wat ze nodig hebben, helpend voor hen. Van je innerlijke vrouw vraagt dit voldoende draagkracht en van de innerlijke man doorzettingsvermogen om bij je beslissing te blijven.

Verandering vraagt dus bewust-zijn van de signalen die je ontvangt én van wat er ín jezelf gebeurt (innerlijke vrouw) voordat je reageert. Even stil staan en bewust aandacht besteden aan bijv je ademhaling, je lichaam en hoe je contact maakt met je fysieke omgeving helpen je meer bewust te worden. Dan kun je de ruimte pakken tussen stimulus en respons in de richting van de verandering waarvoor je hebt gekozen!