Reality-Check Omgaan met stress

Hoe ga je om met stress: vechten, vluchten, bevriezen

Vechten, vluchten en bevriezen zijn drie basale stressreacties die je, in verschillende vormen, kunt tegenkomen bij jezelf en anderen. Deze reacties worden in gang gezet door ons autonome zenuwstelsel als reactie op gevaar, met als doel overleven.

Begrijpen hoe deze stressreacties werken, hoe ze beginnen en opmerken wanneer ze ‘AAN’ staan (ook wanneer dat misschien niet nodig is) helpt om er handiger mee om te gaan.

 

Wil je even stilstaan bij hoe jij met stress omgaat? De volgende vragen helpen je inzicht in jouw stressreactie(s) te krijgen. Er zijn geen goede of foute antwoorden!

 

Vraag 1:  wanneer je in een stressvolle situatie zit, welk gedrag bemerk je dan het vaakst bij jezelf?

a. Heb je de neiging te vechten? Bijvoorbeeld

* je schiet in de verdediging, je verdedigt je standpunt zelfs als je weet dat je ongelijk hebt

* je verheft je stem of gaat schreeuwen

* je zit de mensen dichtbij je op de huid of je doet vervelend tegen hen

 

b. Heb je de neiging om te vluchten? Bijvoorbeeld

* je negeert de situatie of doet of er niets aan de hand is

* je piekert over de situatie om een verklaring en/of oplossing te vinden, maar je komt er niet uit of je onderneemt geen actie

* je gaat iets heel anders doen, bijv opruimen of tv-kijken, in de hoop dat het vanzelf opgelost wordt

 

c. Heb je de neiging te bevriezen? Bijvoorbeeld

* je slaat dicht en kunt niet meer uit je woorden komen, laat staan aangeven wat er gebeurt met je

* je maakt je klein en bent stil, in de hoop dat je niet opgemerkt wordt

* je vergeet wat er in die situatie is gebeurt, je hebt geen herinneringen meer aan die situatie

 

d. Een combinatie van 2 reacties, bijv vechten en vluchten of vluchten en bevriezen

e. Alle drie, afhankelijk van de situatie waar je in zit.

 

Vraag 2:  wanneer je in een stressvolle situatie zit, wat gebeurt er dan vaak ín jou?

a. Heb je de neiging te vechten? Bijvoorbeeld

* je voelt irritatie, boosheid of woede

* je voelt je energiek, je hartslag wordt sneller en krachtiger en je spieren in schouders, armen en kaken spannen zich aan

* je bent erg gefocust op de veroorzaker van de stress en je richt al je energie op  het aanpakken hiervan

 

b. Heb je de neiging om te vluchten? Bijvoorbeeld

* je voelt je ongerust, angstig of zelfs paniekerig

* je hartslag versnelt en met name de spieren in je benen zijn aangespannen, je staat klaar om weg te lopen / rennen

* je kijkt om je heen om een uitweg te zoeken (letterlijk en/of figuurlijk, in gedachten)

 

c. Heb je de neiging te bevriezen? Bijvoorbeeld

* je gevoelens worden (een beetje) verdoofd, je verstart of je neemt er afstand van (bijv door het alleen rationeel te benaderen /op te lossen)

* je hartslag vertraagt en je ademhaling wordt oppervlakkiger, je hebt moeite in beweging te komen

* je wacht af tot de situatie verandert, je hebt weinig energie om er zelf iets aan te doen

 

d. Een combinatie van 2 reacties, bijv vechten en vluchten of vluchten en bevriezen

e. Alle drie, afhankelijk van de situatie waar je in zit.

 

Vraag 3: hoe vaak heb je deze stressreactie(s)?

a. 1 keer per week

b. 1 keer per dag

c. enkele keren per dag (1-5)

d. meer dan 5 keer per dag

e. continu

 

Vraag 4: Om stress te kunnen reguleren (= adequaat reageren op stress én weer tot rust komen) zou je stil moeten staan bij je stressreacties en bewust aandacht aan je gevoelens en gedachten moeten besteden. Hoe doe je dit? Bijvoorbeeld

a. zo snel mogelijk een ‘time-out’ nemen om te voelen wat er ín mij gebeurt

b. erover praten met iemand die je vertrouwt

c. dagboek bijhouden

d. wandelen in de natuur

e. regelmatig tijd nemen voor mijzelf en om te reflecteren op mijn gevoelens en gedachten

f. Anders, nl……………………………………..

 

Vraag 5: Je antwoorden op de vorige vragen geven inzicht in hoe je omgaat met stress. Als je dit niet (meer) handig, helpend of passend vindt voor jou, wat heb je dan nodig om handiger / adequater om te gaan met stress?

(meerdere antwoorden mogelijk. Geen van deze antwoorden is fout!)

a. Informatie over stress, stressreacties om beter te begrijpen hoe het werkt bij mij

b. Bewust(er) worden van de manier waarop ik met stress omga

c. Concrete handvatten m.b.t. stressregulatie

d. Ondersteuning

e. Anders, nl …………………………………………………

f. Niets, ik wil niets veranderen aan de huidige situatie

Perspectief Counselling kan je helpen je stress te reguleren! Bel / mail gerust!